Kısaca
- e-Fatura yalnızca sisteme kayıtlı kullanıcılar arasında; e-Arşiv Fatura ise kayıtlı olmayan alıcılara düzenlenir.
- Zorunluluk, 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile brüt satış hasılatı ve sektör esasına göre belirlenir.
- Hasılat haddini aşan mükellefler, kural olarak izleyen yılın temmuz ayı başından itibaren sisteme geçer.
- e-Fatura’ya geçen mükellefler için e-Arşiv ve belirli şartlarla e-Defter zorunluluğu da doğar.
Gelir İdaresi, fatura ve defterlerin elektronik ortamda düzenlenmesini ve saklanmasını adım adım zorunlu hâle getirmektedir. Uygulamaların kapsamı, 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ve değişiklikleriyle belirlenir.
Üç uygulamanın farkı
| Uygulama | Ne işe yarar? | Kime düzenlenir? |
|---|---|---|
| e-Fatura | Faturanın elektronik düzenlenmesi ve iletilmesi | e-Fatura sistemine kayıtlı alıcılara |
| e-Arşiv Fatura | Faturanın elektronik düzenlenmesi ve saklanması | Sisteme kayıtlı olmayan alıcılara (nihai tüketici dâhil) |
| e-Defter | Yevmiye ve kebir defterlerinin elektronik tutulması | Defterin kendisi – berat ile Gelir İdaresi’ne yüklenir |
Kimler zorunlu?
Zorunluluk iki ölçüte dayanır:
- Hasılat ölçütü: Brüt satış hasılatı Tebliğ’de belirlenen haddi aşan mükellefler. Hadler dönem dönem değiştirildiğinden güncel tutar e-Belge portalından teyit edilmelidir.
- Sektör ölçütü: Hasılatına bakılmaksızın; EPDK lisansı sahipleri, ÖTV (III) sayılı liste mallarını imal/ithal edenler, aracı hizmet sağlayıcılar ve e-ticaret, gayrimenkul ve motorlu araç alım–satımı gibi Tebliğ’de sayılan faaliyetler.
Geçiş süreleri
- Hasılat haddini aşan mükellefler, kural olarak haddin aşıldığı hesap dönemini izleyen yılın yedinci ayı başından itibaren e-Fatura’ya geçer.
- Sektör ölçütüyle zorunlu hâle gelen yeni mükellefler için işe başlama tarihinden itibaren belirli bir süre (Tebliğ’de öngörülen) tanınır.
- e-Fatura’ya geçen mükellefler, kayıtlı olmayan alıcılara e-Arşiv Fatura düzenlemek zorundadır.
- e-Defter zorunluluğu, e-Fatura’ya geçişi izleyen dönem başından itibaren başlar (Tebliğ’deki istisnalar saklıdır).
Geçiş sürecinde yapılacaklar
- Yöntem seçimi. GİB portalı, özel entegratör veya kendi bilgi işlem sistemi yöntemlerinden biri seçilir.
- Mali mühür veya e-imza. Tüzel kişiler için mali mühür, gerçek kişiler için nitelikli elektronik sertifika temin edilir.
- Başvuru. Seçilen yönteme göre e-Fatura, e-Arşiv ve e-Defter başvuruları yapılır.
- Kâğıt belgelerin kapanışı. Kullanılmayan matbu faturaların durumu ve kayıtları düzenlenir; muhasebe yazılımı entegrasyonu test edilir.
Zorunlu olduğu hâlde e-Fatura yerine kâğıt fatura düzenlenmesi, VUK uyarınca fatura hiç düzenlenmemiş sayılır ve özel usulsüzlük cezasına yol açar.
Sık sorulanlar
Zorunlu olmadan e-Fatura’ya geçilebilir mi?
Evet. Mükellefler isteğe bağlı olarak da e-Fatura ve e-Arşiv uygulamalarına dâhil olabilir; ancak bir kez geçildikten sonra kâğıt faturaya dönülemez.
Güncel hasılat hadlerini nereden öğrenebilirim?
Güncel hadler ve sektörel zorunluluklar Gelir İdaresi Başkanlığı’nın ebelge.gib.gov.tr adresindeki e-Belge portalında duyurulur.